اتحادتان را در تمام زندگی حفظ کنید تا همیشه پایدار و سرافراز باشید.(کوروش کبیر)
خوش آمدید - امروز : سه شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۵
خانه » روانشناسي » پرخاشگری و راهکارهای موثر
پرخاشگری و راهکارهای موثر

پرخاشگری و راهکارهای موثر

پرخاشگری و راهکارهای موثرReviewed by Milad on Jan 29Rating: 4.5پرخاشگری و راهکارهای موثرپرخاشگری و راهکارهای موثر

پرخاشگری و راهکارهای موثر

پرخاشگری و راهکارهای موثر

تعریف:

پرخاشگری به  معنی ستیزه جویی وجنگ طلبی ورفتار تند وخشن است وبرای توصیف حالت های عاطفی از رنجش عادی تا غیظ وغضب شدید به کار می رود وبه رفتاری گفته می شودکه موجب آسیب رساندن به شخص وحیوان واشیاء شودویکی از رایج ترین واکنش های کودکان نسبت به ناراحتی ها و ناکامیها است که به منظور صدمه رساندن به دیگران، کسب پاداش، ارضای نیازها و رفع موانع انجام می شود مثل تهدید و تحقیر کردن دیگران، به هم زدن بازی و…

علائم:

نشانه های پرخاشگری بستگی به پیشینه ی رفتار وموقعیت های زمانی و مکانی دارد که به دو دسته کلی تقسیم می شود:

الف: پرخاشگری با خود: که به صورت احساس خستگی و فرسودگی و خستگی، دروغگویی، نگاه های تند و خشن، به هم فشردن دندان ها، پیدایش چین و چروک در صورت، بالا رفتن ضربان قلب، افزایش فشار خون، اختلال در کار دستگاه گوارش، کاهش دقت، گریه، جیغ زدن، حسادت، گوشه گیری، عصیان و حالات دفاعی و … بروز می کند.

ب: پرخاشگری با دیگران: که به صورت ایجاد مزاحمت برای دیگران، سرزنش اطرافیان، به هم ریزی نظم، دزدی، تخریب، ضرب و جرح، استهزای دیگران، جنگ و ستیز، فحاشی، نادیده گرفتن حقوق دیگران، تجاوز، شکستن اشیاء، سلطه جویی و زمینه سازی برای ایجاد درگیری و…بروز می کند.

علل:

الف: غریزی: برخی مثل فروید آن را امری مشترک بین انسان و حیوان می دانند، به عقیده ی وی نیروی حاصل از غریزه ی مرگ پس از انباشته شدن در درون انسان به دو صورت تخلیه می شود:

۱- بیرونی به صورت پرخاشگری.          ۲ -درونی به صورت تخریبی و احساس گناه.

 ب: زیستی: پرخاشگری ممکن است ناشی از احتلالات و بیماریها ی جسمی مثل نارسایی عملکرد بینایی و شنوایی و یا اشکال در سیستم مرکزی اعصاب، ضایعات مغزی، اختلال در ترشح غدد و تحریک هیپوالاموس و…باشد.

ج: محیطی: از این دیدگاه پرخاشگری رفتاری آموخته شده است ، در مقابل ناکامی اگر با بروز دادن پرخاشگری کودک به هدفش برسد این رفتار تقویت می شود.بی توجهی یا توجه افراطی اعضای خانواده به کودک، تنبیه های شدید، تبعیض ها و بی عدالتی ها ی بین فرزندان،تشویق های بیجا،حسادت و ناامنی، واگذلری کارهای خارج ازتوان به کودک، نزاع و کشمکش خانوادگی، بی ارزش شمردن کودک، دخالت بیش از حد بزرگترها در کار کودکان، ممانعت از فعالیت کودکان، رفتار متناقض والدین در تربیت، غیبت های طولانی والدین و فقر اقتصادی خانواده، مشاهده رفتارهای خشن و تهدید آمیز از سوی معلملن و والدین و دوستان و صحنه های کشتار و شنیدن داستان های خشونت آمیز و…غیره زمینه ساز پرخاشگری می باشند.

راهکارهای مداخله ای موثر:

۱– محدویت هایی برای پرخاشگری کودک وضع کرده و به اطلاع کودک برسانید که باید با مهربانی وقاطعیت اعمال شونداگر کودک خردسال وخود محور باشد بزرگترها باید به آن ها بفهمانند که نباید به دیگران آسیب برسانند وایضا همه ی افرادی که با کودک سر و کار دارند خودشان هم محدودیت هایی برای کنترل پرخاشگریشان وضع کرده وپایبند باشند.

۲- مدل های پرخاشگری را به حداقل برسانید کودکانی که به طور پیاپی پرخاشگری را مشاهده می کنند یادگرفته وپرخاشگر می شوند.برای این کار:

الف: ساعاتی را که تلویزیون فیلم ها وبرنامه های خشونت آمیز پخش می کند محدود کنید.

ب: فیلم ها وتصاویر وروزنامه های کودک را به دقت انتخاب کنید.

ج: الگوهایی را در اختیار کودک قرار دهید که غیر پرخاشگرانه باشد.

د: همراه با کودک برنامه های تلویزیون را دیده وصحنه های پرخاشگرانه ی آن را تفسیر کنید.

۳- همدلی را افزایش دهید.آگاهی کودک رانسبت به رنجی که بر اثرپرخاشگری او در افراد یا حیوانات به وجود می آید افزایش دهید.

۴- رفتارهای مغایر با پرخاشگری را تقویت کنید.رفتارهایی مثل همکاری،خویشتن داری،مهربانی و…را می توان با روش الگو سازی به کودکان آموخت.

۵- به جای کودک پرخاشگر به کودکی که مورد پرخاش قرار گرفته توجه کنید.به کودک بیاموزید که خشم خود را کنترل کند.باید به کودکان آموخت که رفتاری که ناشی از خشم باشدعملی ناخوشاینداست. کاهش خشم با کاهش پرخاشگری همراه است.

۶- برای حل مشکل کودک با خانواده اش تماس بگیرید.باید نحوه ی ارتباط کودک با افرادی که با او زندگی می کند برسی شوند.

۷- اگر قرار است کودک به دلیل رفتارهای خشونت آمیز تنبیه شود،بهتر است طوری باشد که منجر به حملات انتقامی وتلافی جویانه نگردد.مثل محروم کردن از فعالیت های اجتماعی برای مدتی کوتاه به جای کتک زدن و داد زدن.

۸- فرصت تخلیه ی هیجانات را برای کودک فراهم آورید.رفتارهای آرام اورا از فعالیت های جسمانی مکرر متمایز کنید.حرکات جسمانی خلّاق آن را مثل دویدن وبازی ونویسندگی وهنر وفوتبال ودوچرخه سواری وموسیقی و…را تشویق کنید.گفت وگو با کودک نیز مفید است برای آزاد گذاشتن قانونمند کودکان در فعالیت های روزانه شان از زمان بندی استفاده کنید.

۹- مباحث گروهی وخانوادگی را که تاکید بر همکاری با دیگران دارد را به کار بگیرید.احساسات ووقایعی راکه باعثبرانگیخته شدناعمال پرخاشگرانه می شودرا مورد بجث قرار دهید وروش هایی را برای غلبه براین احساسات پیشنهاد کنید.

۱۰- همکاری ومسوولیت وپیگیری مسائل مورد علاقه را با دادن مسوولیت به کودکان تشویق کنیداین عمل باعث می شود که آن ها طعم موفقیت را بچشندولی توجه داشته باشید که خارج از توان کودک نباشد.مسائل مورد علاقه ی کودک را که مضر نیستند بیابید وفعالیت هایی پیرامون آن ها ایجاد کنید.

۱۱- برای مهار رفتار کودکان فنون محروم سازی ممکن است مفید واقع شوند.سپس رفتار های پسندیده وناپسند را به وضوح تشریح کنیدوپاداش وکیفرهای آن ها رابیان کنید.محیط کودک وفعالیت های روزانه اش را به دقت سازماندهی کنیدتا کمترین فرصت یا حتی هیچ فرصتی برای انجام رفتارهای ناپسندنداشته باشد.

۱۲- فعالیت های ساعتی او را در صورت امکان در حضور کودک دیگرطراحی کنید. یک طرح کاری روزانه، شامل زمان بازی و مطالعه و اوقات فراغت منظم را می توان بر روی میز تحریر کودک نصب کرد.

۱۳- از تنبیهات بدنی پرهیز کنید زیرا موجب خشم و در نتیجه پرخاشگری می شود و عواقب ناشناخته ی بسیار ممکن است در بر داشته باشد.

۱۴- علت رفتار پرخاشگرانه ی کودک را مشخص کنید آیا کودک به جهان به دیده ی خشم می نگرد یادر جست و جوی انتقام و قدرت است؟ و…

۱۵- ثبت وقایع روزانه، بازی های درمانی جالب، جمله سازی، گوش دادن فعال، ممکن است به عنوان کمکی برای درک کودکان خشن به کار گرفته شود زیرا به کودکان اجازه می دهد افکار و احساساتشان را بروز دهند.

۱۶-رفتار های خشونت آمیز کودکان را مانند گریه کردن برای درخواست کمک، و روشی برای ابراز تنهایی و طرد شدن تفسیر کنید. از کودک بخواهید احساسات تحقیر آمیز و خشونت آمیزش را بنویسد و با کودک در مورد آن ها بحث کنید و طرحی رابرای ایجاد روشی سازنده تر برای کمک به او ارائه دهید.

۱۷- از کودک پرخاشگر بخواهید الگوی مطلوبی برای خود بیابد و فهرستی از رفتارهای الگو را در مدتی کوتاه اجرا کند. رفتارها را با بچه ها بحث کنید و رفتارهای جدید را بازگو کنید و کودک را تشویق کنید که سعی  در یافتن روش های جدید کند.

۱۸- با کودک قرارداد رفتاری ببندید که برای رفتارهای مطلوبش جایزه دریافت کندونتیجه ی اعمال نامطلوبش را نیز ببیند.ورفتار های پسندیده و ناپسند را برایش به طور واضح تشریح کنید. کودکی که میل به خشونت دارد نیاز به عشق و توجه، پذیرش و تشویق، صبوری و گوش دادن فعال، محدویت های مشخص سازماندهی در محیطش دارد.

 نگاهی به شیوه های درمانی پرخاشگری:

پس از مشخص شدن علت رفتار پرخاشگرانه درمان آن از منظر فردی واجتماعی مد نظر قرار می گیرد.

دربعد فردی درمان با خود کودک و از طریق تغییر رفتار و فعالیت ها صورت می گیرد. از جمله: ورزش و انجام دادن کارهای هنری نظیر نقاشی، تخلیه ی هیجانات و عواطف، سپردن مسوولیت، آگاه کردن کودک از این که پرخاشگری تنها راه رسیدن به هدف نیست، آشنا کردن کودک با حقوق دیگران وکمک به او برای رعایت قوانین، آگاه کردن کودک به زشتی و ناپسند بودن رفتار پرخاشگرانه، آموزش رفتارهای پسندیده و نیکو به کودک وتشویق او به انجام این رفتارها، شرکت در فعالیت های اجتماعی،کمک به کودک برای ذر پیش گرفتن معنی و هدف خاص در زندگی وتعقیب آن، واداشتن کودک به استراحت، تامین سلامت جسمی کودک وتغییر محیط.

دربعد اجتماعی تا زمانی که رفتار والدین و معلمان ودیگر افراد مرتبط با کودک تغییر نکند تغییر چندانی در کودک ایجاد نمی شود در این زمینه بهتر است:

– پرخاشگری کودک از همان سال های اول زندگی کنترل شود تابعد به صورت عادت در نیاید.

– رفتار پرخاشگرانه ی کودک در جهت نیل به اهدافش تشویق نشود.

– در قبال عصبانیت ها وناراحتی های کودک پرخاش نشود.

– ناکامی ها ومحرومیت های کودک تا حد ممکن برطرف شود.

– مسوولیت ها وتکالیف شنگین به کودک واگذار نشود.

– با کودک هنگام عصبانیت جر و بحث نشود.

– به کودک توجه افراطی نگردد.

– از تنبیه بدنی کودک خودداری شود.

-کودک در حضور دیگران مورد تمسخر قرار نگیرد.

– نقایص کودک در جمع بیان نشود.

– کودک بازی های خشونت آمیز انجام ندهد.

-کودک از مشاهده ی صحنه های خشونت آمیز منع شود.

– به کودک توجه شده وبین اعضای خانواده رابطه ی صمیمی ایجاد شود.

– والدین درتربیت کودک تضاد نداشته باشند.

– در مواردی که خانواده قادر به رفع مشکل نباشد از افراد متخصص کمک گرفته شود.

نظریه فروید : پرخاشگری به عنوان رفتار غریزی

از نظر فروید، واضع مکتب روانکاوی ، پرخاشگری در انسان نماینده غریزه مرگ است که در مقابل غریزه زندگی در فعالیت است. یعنی در حالی که غریزه زندگی ما را در جهت ارضای نیاز ها و حفظ بقا هدایت می کند، غریزه مرگ بصورت پرخاشگری ، می کوشد به نابود کردن و تخریب بپردازد. بنابراین از نظر فروید پرخاشگری حالتی مخرب و منفی دارد . هنگامی که این غریزه متوجه درون شود، بصورت تنبیه خود ، ظاهر می گردد . هنگامی که این غریزه متوجه بیرون گردد، به صورت خصومت، تخریب و قتل تجلی می کند . فروید معتقد بود که این نیروی پرخاشگرانه باید به گونه ای تخلیه شود و گرنه انباشته شده و سبب بیماری می گردد.

نظریه لورنز:

به عقیده لورنز، پرخاشگری که موجب آسیب رساندن به دیگران می گردد ، از غریزه جنگیدن بر می خیزد که مشترک بین انسان و سایر ارگانیسم هاست. انرژی مربوط به این غریزه به طور خود به خود ، با عیاری کم یا بیش ثابت در ارگانیسم تولید می شود. احتمال پرخاشگری در نتیجه بالا رفتن میزان انرژی انبار شده و وجود و شدت محرک های آزاد کننده پرخاشگری افزایش می یابد . پرخاشگری غیر قابل اجتناب است و گاهی حملات خود به خودی آن روی می دهد . طرفداران فروید، خشونت در عصر ماشینی حاضر را بازتاب خصومت فطری انسانها می دانند. به همان صورتی که در کردارشناسان چون لورنز معتقدند حیوانات برای آزاد کردن پرخاشگری غریزه دارند ، فروید نیز از غریزی بودن خشونت و ویرانگری درانسان خبر می دهد.

 افرادی که دیدگاه فرویدی افراطی اختیار کرده اند ، معمولا میل جنسی را بعنوان یک غریزه قبول دارند ، اما پرخاشگری را ناشی از ناکامی می دانند که در اثر سرکوب علاقه ما به میل جنسی خود انگیخته ایجاد میشود . علی رغم اعتقاد فروید به کنترل تکانه های جنسی و پرخاشگرانه در انسان ، وی بهترین حالت امیدواری به وضعیت مناسب برای فرد و جامعه را کنترل های پخته تر و واقع بینانه میدانست .

دوستانی که فایل ورد و آماده چاپ هر کدام از مطالب رو نیازمند هستند از طریق ایمیل های ما، با ما در تماس باشند. بصورت رایگان این کار انجام خواهد گرفت!

منابع:

۱- شفیع آبادی، عبدالله،زاهنمایی ومشاوره ی کودک،انتشارات سمت،تهران:۱۳۸۳ .

۲- شفیع آبادی، عبدالله، مقدمات راهنمایی ومشاوره،انتشارات پیام نور،تهران:۱۳۸۳ .

۳-حسین نژاد،محمد،مشاوره با کودکان، انتشارات اسپندهنر، تهران۱۳۸۱ .

۴-لطف آبادی،حسین،آزمون های روانشناختی کودکان برای مشاوره با کودک،انتشارات آستان قدس رضوی،تهران:۱۳۶۹ .

۵- پرشین فان

اشتراک گذاری مطلب

درباره مدیریت :

ميلاد هستم به موسیقی ، تکنولوژی ، مقالات علمی ، خودرو ، گرافيك و تحصیل عشق می ورزم. سعی می کنم از وقتم به بهترین شکل استفاده کنم و بی حرکت یک جا نمونم . از سال 1392 هم تارنماي مجله علمي و تفريحي پرشين فان رو با كمك آرش تاسیس کردم تا کمک کوچیکی به کسانی که در عرصه علم و خواهان بروز شدن اطلاعات خود هستند،کرده باشيم. امیدوارم از مطالبی که توسط بنده منتشر می شه،لذت ببرید! ضمناً تمامی دلخوشی بنده و دیگر اعضای تیم پرشين فان،نظرات و راهنمایی های شماست.
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

كپي از مطالب پرشين فان با ذكر منبع مجاز مي باشد. © 2014-2015 - طراحی شده توسط پارس تمز